ΚΙΣΣΑΜΟΣ 1830....ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ Δ.ΧΡΥΣΑΦΟΠΟΥΛΟΥ

 

Εν Γραμπουσα τη 7 Αυγουστου 1825

Σύμφωνα με αυτό   το εγγραφο οι πατριώτες υπογράφοντες Κρήτες πολιτικοί και πολεμιστές αποστέλλουν αίτημα προς την Ελληνική κεντρική διοίκηση για να δημιουργηθεί γρήγορα μία τακτική διοίκηση για την αποφυγή επεισοδίων ανυπακοής και αναρχίας στα φρούρια Γραμβούσης και Κισάμου τα οποία και φυλάσσουν από την ημέρα που αυτά έπεσαν στα ελληνικά χέρια. Αποστέλλουν λοιπόν τους Ν. Οικονόμου και Μιχάλη Μαρουλάκη για να μεταφέρουν την αίτηση αυτή και να ακουστεί ο λόγος τους υπογράφοντας με το κατάλληλο σεβασμό.

Προς την Εθνικήν των Ελλήνων Διοίκησιν .Οι ταπεινοί πατριώται Κρήται πολιτικοί και πολεμικοί.

 

Εγνωστοποιήθη και προλαβόντος προς την σεβαστή Διοίκησιν και από κτήσης των φρουρίων Γραμβούσης και Κισάμου γνωστοποιείται και ήδη ότι δια να φυλάξουμε ταύτα να προχωρήσουμε και ν΄ αποφύγωμεν τα εκ της αναρχίας είναι αναγκή πάσα να έχουμεν και μίαν τακτικήν Διοίκησιν εν ταύθα χωρίς αναβολή. διαυτό αποστέλλομεν ..[(μη αναγώσιμο κείμενο-απλωνένη μελάνη)] ... Ν. Οικονόμου μαρτυνιακόν περάκη  και μιχάλη μαρουλάκη δια να συνοδεύσουσι ταύτην και να εκθέσωσι και προς την σεβαστίν Διοίκησιν ότι απαιτεί η πατρίς μας εις την παρούσαν κατάστασιν της και παρακαλούμεν να ακουσθούν οι λόγοι των εις όλα όσα εκ του καιρού δεν δυνάμεθα να περιγράψομεν. ούτοι είναι ηδήμονες πάντων και διά τούτο αποστέλλοντ[αι] και έχωμεν λοιποί όσον τάχος τα αντέξει τα πάντα και μένομεν με το προσήκον σέβας.

 

Τη 7 Αυγούστου 1825 Οι ταπεινοί πατριώται Εν Γραμβούσα Δ.Καλλεργης   Γερόνιμος κουσκουπες  Δ. χρυσαφόπουλος κ(ου)τρουλής καλαπής(?) πανιάκος(?) ανδρέας ζαζολάκης γιανιός ρουκουνάκης ανδρέας φασουλης νικηφόρος βερικάκης θεόδορος νικηφοράκης πολιός κριγιαράκης δημήτριος κουρμελάκης γιανιός κουτουράκης μανουήλ κουρμουλωγαμπρός γιανιός στυμπάκης αποστόλης καπετανιάκη[...] μανούσος κουλετάκης μανόλις καζανζάκις καραγιαννης μανόλις σκουλικάκης καπ. διμιτράκος καψαλάκις (Α. Παχινάκης)

καπ. αντωνάκις μουστάκις αναγνωστάκις παπαχρονάκις νικολής συρμαλίς μανόλις συρμαλίς γιωργάκις τζα[..]δάκης λεφτερις μπουπουλάκης

Σχολειο στην Σπηλια Κισσαμου το ετος 1832

 Προς τον Αιδεσιμώτατον Κύριον Κύριον

'Ιωνάς Κιγκ, μέλος της φιλανθρωπικής

Αιδεσιμώτατε Κύριε !

Οι συμπατριώται, και συνεπαρχιώται μας Κύριοι, Ν.Φανδρίδης, και Κ . Δ. Χρυσαφόπουλος,

προς τους οποίους είχομεν γράψει προλαβόντως διά να μας προμηθεύσουν τινά είδη διά τό .............................

ΚΙΣΣΑΜΟΥ ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ

 

ΕΚΛΟΓΗ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΩΝ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΚΙΣΣΑΜΟΥ 1826

ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΚΛΟΓΗ ΤΩΝ ΠΑΠΑ ΜΑΡΤΙΜΙΑΝΟΥ ΠΕΡΡΑΚΗ ΚΑΙ  Δ.ΧΡΥΣΑΦΟΠΟΥΛΟΥ ΩΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΥΣ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΚΙΣΣΑΜΟΥ ΤΟ 1826. ΕΠΟΝΤΑΙ ΟΙ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ

 

ΟΙ 11 ΠΟΡΘΗΤΕΣ ΤΗΣ ΓΡΑΜΠΟΥΣΑΣ ΤΟ 1825

 Οι 11 ηρωες πορθητες του φρουριου της Γραμπουσας στις 2 Αυγουστου 1825...ΟΙ 6 πρωτοι (Ιακωβος Κουμης εκ Σπινας Σελινου..Α.Παχυνακης Σφακιανης καταγωγης..Μ.Μαυρακης εκ Πλατανου Κισσαμου...Ι.Ρουκουνας Σφακιανος....Γ.Γεμενακης εξ Εννιαχωριων Κισσαμου..Π.Κριαρας Σφακιανος) ηταν στην αρχικη ομαδα παραπλανησης και ενωθηκαν μαζι τους οι Μ Βιαννιτης εξ Ηρακλειου...Μ.Κουλετος Σφακιανος..Γ.Ζαχαρακης απο Ροδωπου..Κωνσταντης Περ....ς?.....Ν.Βερυκακης Σφακιανος.

Ηρωικες στιγμες που ομως αργοτερα αμαυρισαν τον αγωνα με την δολοφονια του Βερυκακη και δυο γυναικων πανω στην Γραμπουσα οποτε υπηρξε μεγαλη αντιπαλοτητα μεταξυ γραμπουσιανων και Σφακιανων που ηταν ικανη για εναρξη εμφυλιου.Τα πραγματα αργοτερα εξομαλυνθηκαν και ο αγωνας συνεχιστηκε.

Επισημα εγγραφα με την υπογραφη του αρχηγου της εκστρατειας Δ.Καλλεργη απο την Γραμπουσα προς την Γενικη Διοικηση της Ελλαδος στο Ναυπλιο

ΣΙΔΕΡΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ-ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ..ΠΡΑΣΕΣ1930

 ΠΡΑΣΕΣ ΧΑΝΙΩΝ 1930

Ο ΣΙΔΕΡΟΜΑΝΩΛΗΣ(ΚΟΛΥΜΠΑΡΙ) ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΝΤΕΛΟΜΑΝΟΥΣΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΕΘΥΜΟ ΣΤΟ  ΛΑΓΟΥΤΟ..

 Ο ΧΑΡΧΑΛΗΣ Ο ΣΙΔΕΡΗΣ ΚΑΙ Ο ΓΙΩΡΓΗΣ Ο ΜΑΡΙΑΝΟΣ ......ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΓΛΕΝΤΗΣΑΝΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΟΝ ΑΠΑΝΩ(ΜΑΝΤΙΝΑΔΑ ΠΟΥ ΛΕΓΑΝΕ ΣΤΑ ΣΦΑΚΙΑ)

ΧΑΡΧΑΛΟΝΙΚΟΛΗΣ

 Ο Χαρχαλονικολης (Χαρχαλιανα πρωην κοινοτητα Κουκουναράς)σε μεγαλη ηλικια παιζει μαζι με τον Νταουντακη Γιωργη (Κουκουναρά)σε γλεντι.

Γραμπούσα .. 13 Δεκεμβρίου 1826.Επιστολη ]Γραμπουσιανων

 

ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΓΡΑΜΠΟΥΣΙΑΝΩΝ ΠΡΟΣ  ΣΦΑΚΙΑΝΟΥΣ ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΥΣ

Ειδαμεν να μας διαβάσης ένα γράμμα του καπετάν Αναγνώστη Παναγιωτάκη και του καπετάν Θοδωρή Καρναλάκη των οποίων τα γραφόμενα καλώς εκαταλάβαμεν, παρακαλούμε όμως την επιτροπή να της ειπή και εκ μέρους μας ολο(θειν) ότι ημάς από την αρχή γνώρισαν οι ίδιοι ότι εδώ απεθάναμεν, εκακοπάθαμεν και εδώ αρχίσαμεν δια να φυλάξωμεν το Κάστρο της Πατρίδος από την αρχή έμβαιναν και εύγεναν και όλοι μαζί οι Σφακιανοί καθώς ξ' ημάς επειδή όμως τόσον καιρό τώρα είδαμεν η επαρχία εκείνη των Σφακίων να περιγελά τόσον τη (Σ) Διοίκησίν μας, καθώς εξ ημάς και εξαιτίας αυτής ευρίσκεται τώρα η Κρήτη εις αυτήν την κατάστασιν και κινδυνεύει μάλιστα να μείνη εις την τυραννίαν από αυτους κατά τας ειδήσεις όπου έχουμεν, οι οποίοι μεταχειρίζονται την Γραμπούσαν τόσους μήνας τώρα και τους Γραμπουσιανούς ως ένα μασκάρεμα και (.) εκείνοι τα ινταρέσα τους και εις την ξεριάν και εις την θάλασσαν και ημεις εδω δυστυχούμεν. επι τα εξαιτίας της Γραμπούσας έλαβεν ο Μουσταφαμπάνης τους καπεταναίους των Σφακίων εις την φυλακήν και καθώς το ήξερε όλος ο κόσμος γράφει και βιάζει κάθε ώρα τους Σφακιανούς να του δώσουν την Γραμπούσαν και να τους εβγάλη τους καπετάνιους του. επειδή γνωρίζομεν και ημείς ότι το το μεγαλύτερον ταράφι των Σφακίων (.) οι φυλακομένοι και ελάβαμεν μεγάλην υποψίαν μήπως οι συγγενείς των κάμει καμμίαν εκτροπήν εδώ εις στο Κάστρον δια να βγάλει τους φυλακομένους και τότε ημείς να κατηγορηθούμαι ως προδότες και ανάξιοι από την Σ. Διοίκησίν μας και από όλον το έθνος, δια το οποίον ενκρίνομεν χιλιάκης τον θάνατον, και μάλιστα όπου εις τα Σφακιά κάθεται ο μεγαλύτερος προδότης της πατρίδας μας ο μαστροσιφάκης και ειδαμε πόσα ενέργησε και έκαμε και έπαθε πόσον επεθύμει με όλην του τη ψυχή να πάρη από τα χέρια των χριστιανών το κάστρο και να το παραδώση εις τον αφέντη του τον μπέη, δι' αυτό και δι' άλλας αιτίας ημείς υποψιαστηκαμε και δεν θέλομαι να εμβαίνωσι είς το κάστρον άλλοι

 

Από την επαρχίαν των Σφακίων παρά όσης εγνωρίσαμεν εδώ απ(ο) την αρχή, και έχουν σπίτια εις το κάστρον μέσα, τούτους γνωρίζουμεν και αδελφούς και πατριώτας και δι' αυτούς καμμία υποψίαν δεν έχουμε, καθώς και τους Σφακιανούς καπεταναίους όπου καθον(ται) εις Σιγλιούς θέλομεν και αγαπούμεν καθώς μας εγγραφε προχθ(ες) αγάπη και εκείνοι να έλθουν ελεύθερα και να κάμωμεν κανένα καλόν δια της Πατρίδας μας και μάλιστα εχαρήκαμε εκ ψυχής και καρδιάς εις τον ερχομόν του καπιτάν αναγνώστη κ καπιτάν Θεοδωρή, εν' ω μάλιστα εκνόμεν ότι έχει και καλά φρονήματα, θέλουμε όμως να ειπη η επιτροπή και εις τους δύο καλούς πατριώτες ότι επιθυμούμε μεγάλως και παρακαλούμε να ενεργήσουν με τους πλέον δυνατούς τρόπους όπου να σηκώσουν τα άρματα της επαρχίας των διότι όλη η λοιπή Κρήτη ει(ναι) έτοιμη να σηκωθεί και δια της φοβέρας όπου τους εδωκαν οι σφακιανοί εξαιτίας της θέσης τους και δι' αλλά αινεργήματα μερικ(ων) σφακιανών τα οποία γνωρίζουμεν, προσηλωμένη τώρα όλη η Κρήτη εις τους Σφακιανούς από την ανοησία και εκείνη απολαμβάνη τα Ινταρέσα των. Παρακαλούμεν λοιπόν τον καπιτάν Αναγνώστη και καπιτάν Θεοδωρή να ειδράσει και (...) τους συνεπαρχιώτας τους καθώς και τους κατοίκους των σφακίων τούτων με τον ίδιον πηγεμόν του εκεί και να τους ειπή φανερά εις διάστημα εικοσιμία ημερών από τη σήμερον αι αδ(.)ρήση πάλιν θα κάμομεν τους πλεον δυνατούς τρόπους να τους (.) η Διοίκησις και όλον το έθνος και εχθρούς του ελληνικού εθ(νους) εχθρούς και προδότας μίας Κρήτης δια την οποία η Διοίκησις απήτις εκυριεύθη η Γραμπούσα εως τώρα εξόδευσεν ε(.) ήμισυ μιλλίον σχεδόν γρόσια και εμετεώθησαν μόνον εξ' μ(.) από τους Σφακιανούς και κοντά εις ταύτα παρακαλη την Επιτροπή να ειπή εις τον ευγενέστατον καπιτάν Αναγνώστην και καπιτάν Θεοδωρήν ότι οι λόγοι μας και (.) πόνος της ψυχής μας δια την κατάσταση της Πατρίδος μας, αν όμως και η Κρήτη επαναστατήση, τότε μίαν Συνέλευσιν τοπικήν της Κρήτης ας κάμη και ας φυλάξη το Κάστρον ως γνωρίση συμφερότερα, τώρα όμως εις αυτήν την κατάστασιν χρωστουμεν ημάς όπου ευρεθήκαμεν να κάμωμεν το χρέος μας να φυλάξωνεν της Διοικήσεως το κάστρον δια να μην γίνη καθώς και εις άλλα μέρη.
Γραμπούσα την 13 Δεκεμβρίου 1826. Οι πατριώτες. Παναγιώτης Κατζιγαράκης..  Ιωάννης Χάλης.. Μανόλης Κουβαρίτης.. Μανουήλ Ρουστικιανός ...Αναγνώστης Τζιστράκης Μαρκουλής Ρουματιανός.. Μιχαήλ Καθεκλάς ..Μαρτινιανός Περάκης ..Γρηγόριος Λαμανάκης.. Γεώργιος Λουπάκης.. Γεώργιος Σταματάκης ..Γιακουμής Κουμάκης... Γεώργιος Δρακονιανός Μανόλης Κοκολάκης ...Ιάκωβος Σκανδαλάκης ....Αντώνιος Μαλιτζέβελος ...Νικόλαος Λούπης ...Μιχαήλ Ταρατζιανός... Κοκόλης Σιρμαλής... Στεφανής Γλαμπές.

 .

 

ΑΝΤΩΝΟΥΣΣΑ ΚΑΣΤΑΝΑΚΗ

ΑΝΤΩΝΟΥΣΣΑ ΚΑΣΤΑΝΑΚΗ-ΚΑΣΤΑΝΟΠΟΥΛΑ
Ο Χατζημιχαλης Γιανναρης καταγραφει την πρωτη συναντηση τους στα απομνημονευματα του  και την εκπληξη του.
Σκινες Κυδωνιας στην επανασταση του 1866 και σε συναντηση του με τους αρχηγους επαρχιας Σελινου Κ.Κριαρη και Κισσαμου Α.Σκαλιδη

ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΒΙΟΛΑΤΟΡΑΣ

ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΒΙΟΛΑΤΟΡΑΣ

18ος αιωνας.
 Λεπτομερεια  απο υφαντο (μεταξι σε βαμβακερο υφασμα) που απεικονιζει κρητικο βιολατορα.
Βρισκεται στην Αγγλια στο Victoria and Albert Museum, London

ΕΜ,ΜΠΑΛΑΝΤΙΝΟΣ

1947 Σουδα..Ο αρχηγος τη αντιστασιακης ομαδας Ρεθυμνης ΕΟΡ Χρηστος Αετου Τζιφακης διπλα στον Ηπειρομαχο Εμ. Μπαλαντινο και σε Αμερικανο ναυαρχο ντημενο με την Κρητικη φορεσια.

ΓΛΥΚΟΜΗΛΙΤΣΑ

ΤΟ 1930 ΕΓΙΝΕ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ ΜΕ ΚΡΗΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ...ΕΝΑ  ΑΠΟ ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΓΛΥΚΟΜΗΛΙΤΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΙΚΟΛΑΟ ΚΑΤΣΟΥΛΗ-ΚΟΥΦΙΑΝΟ ΣΦΑΚΙΑΝΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΑΝΤΟΥΡΙΕΡΗ ΛΟΥΚΑ ΜΠΕΡΤΟ.
Συνηθως στην Κισσαμο τον σκοπο αυτο τον επαιζε συχνα στα γλεντια ο βιολατορας Σιδερακης απο τα Γριμπιλιανα
Την ηχογραφηση αυτη μπορειτε να την ακουσετε ΕΔΩ... και σε νεωτερη εκδοση του ΕΔΩ απο τον βιολατορα Λουφαρδακη και πρωτοχορευοντας ο εγγονος του  βιολατορα Σιδερακη ..Μπαμπης

ΜΑΧΗ ΠΥΡΓΟΥ ΒΟΥΚΟΛΙΩΝ 1897

ΛΙΘΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ  1897.ΠΑΝΩ Ο ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΘΕΙΣ ΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ  ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΠΑΠΟΥΛΙΑς

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ

Στις 6/19 Φεβρουαρίου 1897 διεξήχθη η πρώτη μάχη του Ελληνικού Εκστρατευτικού Σώματος στην Κρήτη, για την κατάληψη του πύργου των Βουκολιών. Οι ελληνικές δυνάμεις είχαν αποσταλεί από την Κυβέρνηση της εποχής εκείνης, για να προστατέψουν τον τοπικό πληθυσμό γενικώς και να επιβάλουν την τάξη, μετά από μία περίοδο ταραχών και σφαγών από τις τούρκικες δυνάμεις κατοχής. Ύστερα από δύο ημέρες ακολούθησε η σύγκρουση στην περιοχή Λειβάδια. Και οι δύο επιχειρήσεις υπήρξαν νικηφόρες για τα ελληνικά στρατεύματα, προκαλώντας ενθουσιασμό χαράς στον τοπικό πληθυσμό και ελπίδα ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα, η οποία ωστόσο τελικά δεν επιτεύχθηκε.

Το Ελληνικό Εκστρατευτικό Σώμα, συνολικής δύναμης 1.467 ανδρών, αποτελείτο από ένα τάγμα πεζικού του Α’ Συντάγματος (ταγματάρχης Δημητριάδης ή Ιοσαδρόβσκη), ένα τάγμα πεζικού του Ζ’ Συντάγματος (ταγματάρχης Κωνσταντινίδης), ένα τάγμα μηχανικού (ταγματάρχης Τζαβέλας), έναν λόχο Ευζώνων (λοχαγός Ραπτάκης) και μια ορειβατική πυροβολαρχία (λοχαγός Βαρούχας).

Η ελληνική δύναμη αποβιβάστηκε στην ακτή του Κολυμπαρίου, στον κόλπο των Χανίων, τη νύχτα 2/15 Φεβρουαρίου προς 3/16 Φεβρουαρίου, περίπου στις 22.00. Η ενέργεια πραγματοποιήθηκε μέσα σε παραλήρημα χαράς και ενθουσιασμού του τοπικού πληθυσμού. Τη νύχτα 3/16 – 4/17 Φεβρουαρίου, ο κύριος όγκος του Ελληνικού Εκστρατευτικού Σώματος διέμεινε στο χωριό Πλατανιάς, στο μέσο της οδού Κολυμπάρι – Χανιά, έχοντας αποστείλει τον Λόχο Ευζώνων, ως προφυλακές μάχης, ένα χιλιόμετρο ανατολικότερα. Εκεί, μετά από σύσκεψη με τους επιτελείς του και τους Κρήτες οπλαρχηγούς, ο συνταγματάρχης Βάσσος αποφάσισε να καταλάβει τα τουρκικά φρούρια της ενδοχώρας με προτεραιότητα στην κατάληψη του πύργου των Βουκολιών, λόγω της μεγάλης στρατηγικής του σημασίας.

Ο πύργος των Βουκολιών ήταν οχυρό με πύργο, βρισκόμενος σε απόσταση 600μ. νοτιοδυτικά της κωμόπολης των Βουκολιών. Είχε κτισθεί από τους Τούρκους το 1866. Η θέση του είχε στρατηγική σημασία για την αποτελεσματική άμυνα των Τούρκων, από τις κατά καιρούς επαναστάσεις που ξεσπούσαν στην περιοχή και τις επιθέσεις των Κρητών επαναστατών. Αποτελούσε το ορμητήριο των Τούρκων για να πραγματοποιούν επιδρομές στην επαρχία Κισσάμου. Η τοιχοποιία του πύργου στη δυτική, βόρεια και ανατολική πλευρά είχε πλάτος ένα μέτρο, όπως διαπιστώνεται από τα τμήματα που σώζονται σήμερα, ενώ στη νότια πλευρά ίσως είχε και μεγαλύτερο. Έξω από τη νότια πλευρά και καθ’ όλο το μήκος της, περνούσε ο κεντρικός δρόμος, που συνέδεε την κωμόπολη των Βουκολιών με την επαρχία Κισσάμου. Ο πύργος είχε κτισθεί με υλικά της περιοχής και συνδετικό πηλό από το χώμα της γύρω έκτασης, χωρίς προσθήκη ασβέστη. Το εσωτερικό ήταν ασκεπές και τα διαμένοντα εντός του φρουρίου τμήματα στρατωνίζονταν σε σκηνές. Μπορούσαν να διαμείνουν εντός του φρουρίου μέχρι και δύο χιλιάδες άτομα. Τα καταλύματα προς τα τείχη ήταν στερεά κτίσματα (νοσοκομείο, αποθήκες, μαγειρείο, στάβλοι κλπ.), που αποτελούσαν προβολές (ερείσματα) των τειχών, τα οποία ενίσχυαν ακόμα περισσότερο.  Επίσης, στα τείχη υπήρχαν σχισμές από όπου πυροβολούσαν προς τα έξω αυτοί που βρίσκονταν μέσα στο φρούριο (τουφεκίθρες). Τέλος, εκτός του βασικού κτίσματος (κεντρικό φρούριο), υπήρχε μια σειρά οχυρωματικών έργων, που περιελάμβανε και άλλους πέντε ακόμα παρόμοιους αλλά μικρότερους πύργους (προμαχώνες) στους γύρω λόφους. Σε αυτούς είχε τοποθετηθεί φρουρά για την ενίσχυση της άμυνάς τους, προκειμένου να ελέγχεται η υψίστης στρατηγικής σημασίας κορυφογραμμή και οι διαβάσεις προς την υπόλοιπη επαρχία Κισσάμου (δυτικά) και προς το κεντρικό και ανατολικό Σέλινο (νότια). Οι τουρκικές δυνάμεις που βρίσκονταν στο οχυρό ήταν επιπέδου τάγματος, περίπου 400 στρατιωτών. Επιπλέον, υπήρχαν εντός του φρουρίου και γυναικόπαιδα από τα γύρω χωριά (Επάνω και Κάτω Κεφάλα, Μέσα Βουκολιές, Μπαϊρακταριανά, Νέμπρους, Χαϊντερή Βουκολιών), συνολικά πάνω από 1.800 άτομα. Από την πλευρά των Ελλήνων αποφασίσθηκε η επίθεση κατά του οχυρού να γίνει με μικτό απόσπασμα ενός τάγματος πεζικού, ενός ουλαμού πυροβολικού (τρία πυροβόλα) και μίας διμοιρίας μηχανικού. Επικεφαλής ορίσθηκε ο ταγματάρχης Κωνσταντινίδης. Το ελληνικό απόσπασμα ακολούθησαν και πάρα πολλοί Κρητικοί καθώς και λόχος εθελοντών φοιτητών, υπό τις διαταγές του λοχαγού Εμμανουήλ Ζυμβρακάκη. Το ελληνικό απόσπασμα κινήθηκε στις 5/18 Φεβρουαρίου και τις απογευματινές ώρες, μετά από αναγνωρίσεις, κατέλαβε θέσεις κυκλωτικά γύρω από το φρούριο των Βουκολιών. Τα πυροβόλα τάχθηκαν σε απόσταση 2.000 μέτρων από το φρούριο. Το βράδυ ο ταγματάρχης Κωνσταντινίδης κάλεσε όλους τους οπλαρχηγούς, των διάφορων επαναστατικών τμημάτων και τους ενημέρωσε ότι την επομένη το πρωί θα ζητούσε την παράδοση των Τούρκων. Επιπλέον τους έδωσε προφορική διαταγή να μη βάλλουν κατά του εχθρού, παρά μόνο μετά τον τρίτο κανονιοβολισμό του ελληνικού πυροβολικού. Σκόπευε, στην περίπτωση που δεν θα παραδίνονταν οι Τούρκοι, πρώτα να βάλλει δύο κανονιοβολισμούς προς εκφοβισμό τους και εάν πάλι δεν άλλαζαν απόφαση, τότε να επετίθετο.

Την επομένη το πρωί στις 06.00 ο διοικητής των ελληνικών δυνάμεων έστειλε επιστολή με έναν γέροντα Κρητικό στον επικεφαλής φρούραρχο των Τούρκων, ενημερώνοντάς τον για τις προθέσεις του. Αφού τον κάλεσε να παραδοθεί, προκειμένου να αποφευχθεί ο θάνατος των στρατιωτών του, δεσμεύθηκε ότι θα τους μεταφέρει άοπλους σε όποιο λιμάνι επιθυμούσαν και του έδωσε δύο ώρες προθεσμία ώστε να απαντήσει. Η απάντηση του Τούρκου φρούραρχου ήταν αρνητική, δηλώνοντας ότι, όσο παρέμενε ένας στρατιώτης του και ένα φυσίγγιο, δεν επρόκειτο να παραδοθεί. Μετά την παρέλευση της δίωρης προθεσμίας, ο ταγματάρχης Κωνσταντινίδης διέταξε την προώθηση του πυροβολικού σε θέσεις βολής, σε απόσταση 1.500 μέτρων. Σύμφωνα με το αρχικό του σχέδιο, προς εκφοβισμό των Τούρκων, έβαλλε ένα ελληνικό πυροβόλο. Αμέσως, από παντού αντήχησαν απειράριθμοι πυροβολισμοί κατά του πύργου από Κρήτες επαναστάτες, οι οποίοι δεν τήρησαν τη διαταγή του διοικητή του ελληνικού τάγματος, εξαιτίας του ενθουσιασμού τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να γενικευθούν τα ελληνικά πυρά και να ξεκινήσει η επίθεση.

Ο μεγαλύτερος όγκος των πυρών του ελληνικού πυροβολικού προσέβαλλε τους γύρω προμαχώνες, δημιουργώντας σημαντικές απώλειες στους Τούρκους, οι οποίοι όμως παρέμειναν στις θέσεις τους. Ταυτόχρονα άρχισαν επίθεση και τα τμήματα των Κρητών, που πλαισίωναν την ελληνική δύναμη. Ακολουθώντας την παράδοση της Κρητικής φυλής, εφορμούσαν ακατάβλητοι χωρίς φόβο, αψηφώντας τα πυρά των Τούρκων. Αποτέλεσμα της ορμητικότητάς τους αυτής ήταν οι μεγάλες, σχετικά, απώλειες γιατί συναγωνίζονταν ποιός θα πλησιάσει πρώτος πιο κοντά στον πύργο. Λόγω του μεγάλου ενθουσιασμού και της γενναιότητάς τους, πολεμούσαν όρθιοι και χωρίς προφυλάξεις, ενώ σε όλη την περιοχή γύρω από το φρούριο υπήρχαν σημαντικές εκτάσεις καλυμμένες με δένδρα, οι οποίες έφθαναν μέχρι τις παρυφές του πύργου και θα μπορούσαν μέσα σε αυτές να προφυλαχθούν.

Η προσπάθεια των Ελλήνων συνεχίσθηκε αμείωτη, έως τις μεσημβρινές ώρες, όταν καταλήφθηκε ο πρώτος προμαχώνας και αναρτήθηκε σε αυτόν η ελληνική σημαία. Όμως η προσβολή του φρουρίου διακόπηκε, λόγω έλλειψης πυρομαχικών και η υπόλοιπη μέρα παρήλθε με ηρεμία, μέχρι να μεταφερθούν τα αναγκαία πυρομαχικά από το κυρίως στρατόπεδο του Ελληνικού Εκστρατευτικού Σώματος. Επειδή δεν φαινόταν πρόθεση των Τούρκων να παραδοθούν, ζητήθηκε βοήθεια και προωθήθηκε, προς υποστήριξη των δυνάμεων πολιορκίας, τμήμα Ευζώνων και δεύτερος ουλαμός πυροβολικού, με επικεφαλής τον ανθυπολοχαγό πυροβολικού Πάλλη. Μαζί με τις ενισχύσεις, μετέβη στις Βουκολιές και ο επιτελάρχης αντισυνταγματάρχης Λυμπρίτης. Μετά την ενίσχυση και τον ανεφοδιασμό των Ελλήνων, η πολιορκία συνεχίσθηκε. Οι γύρω λόφοι είχαν καταληφθεί από εκατοντάδες Κρητικούς, οι οποίοι έβαλλαν κατά του πύργου, ενώ σημαίες γαλανόλευκες κυμάτιζαν παντού. Το πυροβολικό, πλησιάζοντας συνεχώς και εγγύτερα, άρχισε να δημιουργεί ρήγματα στο κυρίως οχυρό. Όμως, η ελληνική επίθεση σταμάτησε, καθόσον είχε πια νυχτώσει.

Το βράδυ σχεδόν όλες οι δυνάμεις των πολιορκητών αποσύρθηκαν, χωρίς ουσιαστικά να φρουρείται ο πύργος. Αυτό συνέβη διότι το ελληνικό τάγμα κατάλαβε ότι η φύλαξη τη νύχτα θα γινόταν από επαναστάτες, ενώ οι Κρήτες κατάλαβαν ότι αυτό θα το έκαναν στρατιώτες του τάγματος πεζικού. Έτσι οι Τούρκοι, κατά τη διάρκεια της νύχτας, επωφελήθηκαν από το σκοτάδι, χωρίσθηκαν σε μικρά τμήματα και διέφυγαν άλλοι δια μέσου των βουνών προς το Σέλινο, οι οποίοι τελικά διασώθηκαν και άλλοι προς τα Χανιά, αναγγέλλοντας την πτώση του πύργου των Βουκολιών.

Την επομένη το πρωί (7 Φεβρουαρίου), όταν το ελληνικό τάγμα ετοιμάσθηκε να επαναλάβει την επίθεσή του, είδε να ανεμίζει στις επάλξεις του φρουρίου η ελληνική σημαία. Ήταν από Κρήτες, οι οποίοι, μόλις αντιλήφθηκαν τη φυγή των Τούρκων, εισήλθαν στον πύργο και τον κατέλαβαν. Ακολούθησε η είσοδος στο φρούριο και των υπολοίπων ελληνικών τμημάτων. Η εικόνα που αντίκρισαν οι Έλληνες στρατιώτες ήταν συγκλονιστική. Τα τείχη είχαν διαρραγεί παντού, αλλά δεν είχαν πέσει, λόγω του μεγάλου πάχους τους και του μικρού διαμετρήματος των ελληνικών πυροβόλων. Υπήρχαν πτώματα ανθρώπων και αλόγων σε όλη την έκταση του εσωτερικού περίβολου, πολλά από αυτά διαμελισμένα, ενώ τεμάχια σάρκας ήταν κατάσπαρτα πάνω στο ανασκαμμένο από τα πυρά πυροβολικού έδαφος. Οι συνολικές τουρκικές απώλειες ανήλθαν σε περίπου 100 νεκρούς και 170 τραυματίες.

Όπλα, τροφές, πολεμοφόδια και άλογα, που βρέθηκαν απείραχτα εντός του πύργου, μοιράσθηκαν από τον ταγματάρχη Κωνσταντινίδη στους Κρήτες επαναστάτες, που συμμετείχαν στην κατάληψη του φρουρίου. Μετά την αποχώρηση των Ελλήνων, τοποθετήθηκαν εκρηκτικά και ο πύργος ανατινάχθηκε.

Οι απώλειες του ελληνικού αποσπάσματος ήταν 15 νεκροί και 37 τραυματίες. Μεταξύ των 37 τραυματιών συμπεριλαμβανόταν και ένας υπολοχαγός, το όνομα του οποίου ήταν Ναπολέων Παπούλιας. Ήταν ο παππούς του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια.

Η νίκη των ελληνικών δυνάμεων κυριολεκτικά αναπτέρωσε το ηθικό των Κρητών. Παράλληλα, στο ελληνικό κράτος, εμφύσησε ακόμη περισσότερο ενθουσιασμό στον λαό, στην αντιπολίτευση και στα μέλη της Εθνικής Εταιρίας. Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα, ο πόλεμος με την Τουρκία να γίνει μοναδική επιδίωξη των περισσοτέρων Ελλήνων.

ΣΠΑΘΑ 19-6-1940

Στις 19 Ιουλίου1940  ανοιχτά του κόλπου της Κισσάμου περί το ακρωτήριο Σπάθα πραγματοποιήθηκε ναυμαχία μεταξύ μιας συμμαχικής μοίρας και δυο ιταλικών πλοίων.
Στη μάχη που ακολούθησε το ιταλικό πλοίο  Bartolomeo Colleoni χτυπήθηκε σκληρά από το συμμαχικό πλοίο  Σύδνεϋ. Αγωνίστηκε αλλά δεν μπόρεσε να χειριστεί ή να χρησιμοποιήσει την κύρια μπαταρία και βυθίστηκε από τρεις τορπίλες που εκτοξεύθηκαν εναντίον του.

ΑΓΑΣΤΕΡΑ

Πληροφορια για κατεχαρηδες ..Την αγαστερα την θιαζουμε ως εξης.
Σφαζουμε ενα αναθροφαρι αρνι η ριφι 15-20 μερω και οχι μεγαλυτερο απο ενιους μηνους και βασικο να μην εχει ξεκινησει να τρωει χορτο.Στο στομαχι του(αγαστερα) μεσα υπαρχει ακομα αχωνευτος τυρευτης πηγμενος συνηθως σε 3-4 βολαρακια .Ανοιγουμε την κοιλια..περνουμε τα βολαρακια αυτα .τα λιωνουμε με γαλα .το αλατιζουμε και γυρναμε το υγρο αυτο παλι στην κοιλια του σφαχτου..Δενουμε κι απο τις δυο μπαντες με χορταρινο κερινο σπαγγο την κοιλια.Το κρεμαμε σε αερινο τοπο για να ξεραθει ολο μαζι η για πιο γρηγορα το κρεμουμε στην καμιναδα του τζακιου να καπνιστει.Μια καλη αγαστερα μπορει να πηξει 4-5 τοννους γαλα. ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ χαρακτηριστικο της αγαστερας ειναι οτι δινει ξεχωριστη γευση και αρωμα στο τυρι (πιπεριζει και εχει αψαδα) σε αντιθεση με τις σημερινου τυπου πητιες υγρες η σε σκονη.
Καλη επιτυχια σε οποιους επιχειρησουν.
Υ.Γ. Αυτα τα εμαθα απο την συγχωρεμενη την μητερα μου που εφαρμοζε αυτη την παναρχαια πρακτικη παρασκευης τυριου

ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΦΡΟΥΡΙΩΝ (ΚΟΥΛΕΔΩΝ)ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ 1866-1869

Εκθεση πολεμικής δράσεως ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΛ. ΝΤΙΓΡΙΝΤΗ..1945

ΙΙ Τάγμα
ΙΙΙ Συγκροτήματος Εθνικών Ανταρτικών Σωμάτων αντιστάσεως Κισσάμου

ΕΚΘΕΣΙΣ
Περί της πολεμικής δράσεως του ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΛ. ΝΤΙΓΡΙΝΤΗ
Διοικητού του άνω Τάγματος

Π Ρ Ο Σ
ΤΗΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΝ ΔΙΟΙΚΗΣΙΝ ΚΡΗΤΗΣ
Ε Ν Τ Α Υ Θ Α
Λαμβάνω την τιμήν ν’ αναφέρω τα κατωτέρω, με την παράκλησιν όπως ταύτα ληφθώσιν υπ’ όψιν.
Α΄ Περίοδος Αλεξιπτωτιστών
Διά της υπ’ αριθμόν 498 της 9ης Μαΐου 1941 Δ/γής του Υπουργείου Στρατιωτικών ανακληθείς εις την ενεργόν υπηρεσίαν, μοι ανετέθη η Οργάνωσις πολιτοφυλακής εις Κίσσαμον με προορισμόν την άμυναν κατά τυχόν Γερμανικής εισβολής. Δεν είχε όμως συντελεσθή η Οργάνωσις και η εισβολή έλαβε χώραν την 20ην Μαΐου 1941. Εσπευσμένως συνεκέντρωσα περί εμέ τους έχοντας όπλα εκ της περιφερείας μου και την πρώτην ημέραν της εισβολής συνεπλάκην μετά των Γερμανών εις το χωρίον Συρίλι Κυδωνίας και μετά πείσματος επολέμησεν καθ’ όλην την ημέραν με αποτέλεσμα τον φόνον δύο εκ των συντρόφων μου, των αδελφών Μανουσάκιδων Νικολάου και Ιωάννου εκ Πασαλιανών Κυδωνίας και Γερμανών τινων, των οποίων ο αριθμός δεν εξηκριβώθη, καθ’ όσον αι θέσεις αυτών δεν κατελήφθησαν υπό των ημετέρων.

Την 22αν Μαΐου 1941 εις τον Συνοικισμόν Κουλουκουθιανά Κισσάμου ομάς ανταρτών υπό τον Ευστράτιον Τσόντον της δυνάμεώς μου συνεπλάκησαν μετά ομάδος ανιχνευτών Γερμανών και οι τουφεκοβολισμοί εμαίνοντο. Λαβών γνώσιν τούτου έσπευσα επί τόπου μετά της δυνάμεώς μου και η μάχη εγενικεύθη, σκληρά και πεισματώδης, διαρκέσασα μέχρι της νυκτός, καίτοι δεν έλαβον εν τω μεταξύ ενισχύσεις οι Γερμανοί ηναγκάσθησαν να υποχωρήσουν περί τα χίλια μέτρα διανυκτερεύσαντες επί τινός υψώματος. Εγώ δε με τους υπ’ εμέ διενυκτέρευσα εις την κορυφογραμμήν «Πύργου». Εις την μάχην ταύτην εφονεύθη είς Ελλην λοχίας, Λαζόπουλος Ιωάννης εκ τεμενίων Σελίνου και είς Λοχίας Γερμανός, ον εφόνευσεν ο ίδιος Ευστράτιος Τσόντος, ενταφιασθέντες πάντες υπό του Ανδρέου Παπουτσάκη.
Την 23ην Μαΐου 1941 οι Γερμανοί προχωρήσαντες κατόρθωσαν να καταλάβουν το εν Βουκολιές Τουρκικόν Φρούριον «Πύργον» οχυρωθέντες εν αυτώ, τους προσέβαλον μετά της δυνάμεώς μου. Ελαβε χώραν μάχη εκ του συστάδην και με άγριον φανατισμόν, πλην ο εκτοπισμός εκ του Φρουρίου κατέστη αδύνατος. Εσχον όμως ούτοι απωλείας περί τους δέκα (10) νεκρούς και τραυματίας. Και εκ των ημετέρων ετραυματίσθησαν ο Ενωματάρχης Βουκολιών Περράκης, Δημήτριος Φρονιμάκης εξ Ανώσκελης Κισσάμου, ο Βελισσάριος Μουστάκας εκ Σκοπέλου και Μιχαήλ Φουράκης εκ Κουμαρέ.
Την 24ην Μαΐου 1941 επί κεφαλής εξήκοντα (60) και πλέον ανδρών ευρισκόμην εις Δρομόνερον με τον σκοπόν ν’ ανακόψω την προς Σέλινον προέλασιν των Γερμανών. Τω όντι ανεχαίτισα αυτούς μαχόμενος απεγνωσμένως επί 24 ώρας. Αλλά τελικά η άμυνα εκάμφθη διότι οι Γερμανοί έλαβον σοβαράς ενισχύσεις και υπεστηρίχθησαν από της αεροπορίας των, εν τούτοις εφονεύθησαν και ετραυματίσθησαν αρκετοί Γερμανοί, αλλά και εκ των ημετέρων εφονεύθησαν ο Υπομοίραρχος Τιμολέων Κοκοτσάκης και Μάρκος Καλογεράκης εκ Ζυμβραγού Κισσάμου και ο Χριστόδουλος Φρονιμάκης εξ Ανωσκέλης Κισσάμου.
Την 25ην Μαΐου 1941 έσπευσα μετά των υπ’ εμέ ανδρών εις Σέλινον εις ενίσχυσιν των απεγνωσμένως μαχομένων, αλλά οι Γερμανοί εισέβαλον εις Κάνδανον, την οποίαν έκαυσαν και κατέστρεψαν κατόπιν. Αλλά και εκεί η υπεροχή των Γερμανών δυστυχώς ήτο συντριπτική και ο αντικειμενικός σκοπός αυτών είχεν επιτευχθή, κατόπιν όμως πολλών θυσιών, γνωστών άλλως τε.

Β΄. Περίοδος Κατοχής
Μετά ταύτα πάσα αντίστασις έπαυσεν, εν τούτοις δεν εθεώρησα τον αγώνα λήξαντα. Οταν επέστη η στιγμή και εύρον τρόπον συνεδέθην με τον Αγγλον Ταγ/ρχην Αλέκον Φυντίγκ, και ούτω τον Νοέβριον του 1942 μετέβην εις Κουστογέρακο Σελίνου και εκείθεν εις Σφεντόλακκον, χιονοσκεπήν κορυφήν των Λευκών Ορέων, ένθα ήτο εγκατεστημένον το Αγγλικόν Φυλάκιον (Σταθμός Διοικήσεως) και άμα έλαβον οδηγίας επανήλθον εις Κίσσαμον, προπαγανδίζων μεταξύ των πατριωτών και παρασκευάζων το κίνημα της αντιστάσεως, με τελικόν πάντοτε σκοπόν την αποτίναξιν εκ του ζυγού. Αλλά και δευτέραν και τρίτην φοράν επεσκέφθην την κυρυφήν αυτήν από την οποίαν και όπλα τινα παρέλαβον και μετέφερον εις Κίσσαμον, με προφανή κίνδυνον της ζωής μου, άτινα ενεπιστεύθην εις χείρας πατριωτών. Πάντοτε δε συνεμμορφώθην και εφήρμοσα τας διαταγάς της Εθνικής εν τω εξωτερικώ Κυβερνήσεως και του Στρατηγείου της Μέσης Ανατολής. Καταπροδοθείς εις τους Γερμανούς διά την κατά των Αλεξιπτωτιστών δράσιν μου υπό του εκ Μούλετε Κισσάμου Γεωργίου Καπετανάκη διέφυγον την σύλληψιν, εφυγοδίκησα όμως από της 20ης Νοεμβρίου 1943 μέχρι της αναχωρήσεως των Γερμανών εκ της Επαρχίας μου.
Τον Οκτώβριον 1944 η εν Χανίοις Εθνική Οργάνωσις Κρήτης (Ε.Ο.Κ) με διώρισε Στρατιωτικόν Διοικητήν Κισσάμου και ενετάλην να ιδρύσω Τάγμα Ε.Ο.Κ Κισσάμου. Την εντολήν ταύτην εξεπλήρωσα αμέσως, συναγείρας την Επαρχίαν ολόκληρον και μετά διήμερον εισήλθον εις Καστέλλι Κισσάμου επί κεφαλής πεντακοσίων και πλέον οπλοφόρων με έξ (6) Αξιωματικούς τους: Υπολοχαγόν Στυλ. Αθητάκην, Επαμεινώνδα Χαλατσάκην, Εμμανουήλ Αναγνωστάκην, Παναγιώτην Νταράκην, Νικόλαον Ντιγριντήν, και Καπετάν Ευστράτιον Τσόντον, Στυλιανουδάκην Αντώνιον του Μιχ. Εμμανουήλ Περιστεράκην, Γεώργιον Μαρκαντωνάκην, Στυλιανόν Μινιωτάκην, Αντώνιον Μπαλαντίνον και Γεώργιον Πλατσάκην και είκοσι πέντε (25) Υπαξιωματικούς. Διά της δυνάμεώς μου ταύτης καταλλήλως κατανεμηθείσης και την τάξιν ετήρησα, περιορίσας τας αυθαιρεσίας των κομμουνιστών και τους Γερμανούς αγρύπνως επετήρουν, αλλά και περιόριζα συμπλακείς ουχί άπαξ μετ΄αυτών. Ούτω εις επιθετικήν αναγνώρισιν των Γερμανών εν Δρομονέρω δύναμις του Τάγματός μου αντεπιτεθείσα έτρεψεν αυτούς εις φυγήν, αλλά εφονεύθη ο ανεψιός μου Ανθ/γός Νικ. Ντιγριντής. Εις την Γέφυραν Κολένι της Κισσάμου την 29ην Μαρτίου 1945 κατά την ομαδικήν αυτομόλησιν των Ιταλών αυτοπροσώπως μεταβάς εις τας προφυλακάς παρελάμβανον αυτούς υπό τα καταιγιστικά, πλην άστοχα, πυρά των Γερμανών. Την δ’ επομένην καθ’ ην οι Γερμανοί επετέθησαν και επίεζον τον 5ον Λόχον μου υπό την Υπολοχαγόν Αθητάκην και πάλιν έσπευσα μετά δυνάμεως εις ενίσχυσιν και αντεπιτεθείς ηνάγκασα τους προς Νοπήγια κατερχομένους Γερμανούς να παραιτηθούν του σκοπού των, αλλά διά να επιτύχω τούτο εξετέθην εις θέσιν «Σομαρούς τον κάμπον» κατά τοιούτον τρόπον ώστε η διάσωσίς μου να θεωρήται θαύμα, ενώ οι μετ’ εμού Μοίραρχος Καρτάκης και Ανθ/γός Φουρναράκης σοβαρώς ετραυματίσθησαν και μάλιστα μόνον άμα τη επελεύσει του σκότους κατόρθωσα πάλιν ο ίδιος καθώς η θέσις ήτο εκτεθειμένη και η επιχείρησις επικίνδυνος να επανέλθω μετ’ ολίγων συντρόφων μου και ν’ αποκομίσω αυτούς εις Ιατρείον. Περί δε της δράσεώς μου κατά τας επιχειρήσεις ταύτας και την λοιπήν εργασίαν μου ομιλεί η έκθεσις του Ναμάρχου κ. Σκουλά, όντος τούτου αυτόπτου μάρτυρος.
Επί προσθέτως αναφέρω ότι φέρω δύο διαμπερή τραύματα, τα οποία έλαβον την 7ην Ιανουαρίου 1913 εις την μάχην της Αετοράχης εις το δεξιόν γόνατον το ένα, το δε έτερον την 18ην Μαΐου 1918 εις το Κεφάλι κατά την μάχην Σκρά Ντίλεγκεν. Μοι έχει δ’ απονεμηθή διά ταύτα ο πολεμικός Σταυρός Β΄. Τάξεως και το Χρυσούν αριστείον Ανδρείας. Προήχθην δε επί ανδραγαθεία εις Ανθυπασπιστήν εις την μάχην του Σκρά της 18ης Μαΐου 1918.
Εν τέλει αναφέρω ότι κάθε γωνία της πολυπαθούς πατρίδος μας Κρήτης δεν είναι δυνατόν παρά να κοσμήται με ένα θρύλλον, παρουσιάζοντα διά τας επερχομένας γενεάς τον ανδρισμόν και τα αγνά πατριωτικά αισθήματα και δείγματα αυτοθυσίας των Κρητών αφ’ ενός, αφ’ ετέρου δε την κτηνοδίαν και βαρβαρότητα των Ούννων του Χιτλερισμού.

Χανιά τη 27η Ιουλίου 1945
Ο
ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΘΝΙΚΟΦΡΟΝΩΝ ΚΙΣΣΑΜΟΥ
Υ.Δ

ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΚΙΣΣΑΜΟΥ 1900

ΑΓΟΡΑ ΣΠΙΤΙΩΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΗΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΚΑΣΤΕΛΛΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ 

ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΚΙΣΣΑΜΟΥ 1941

ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΕΛΑΙΟΡΑΒΔΙΣΤΙΚΑ

ΤΕΛΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ 1970 ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 1980 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΣΑΝ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΕΛΑΙΟΡΑΒΔΙΣΤΙΚΑ ΠΟΥ ΕΦΕΡΑΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΚΑΡΠΟΥ..ΚΡΗΤΙΚΗ ΠΑΤΕΝΤΑ ΤΟΥ  ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΩΤΗ ΚΑΜΠΙΤΑΚΗ ΠΟΥ ΕΛΥΣΕ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΛΑΔΙΟΥ.Η ΣΥΣΚΕΥΗ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝΤΑΝ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΔΙΧΡΟΝΟ ΚΙΝΗΤΗΡΑ 50 ΚΥΒΙΚΩΝ ΕΚΑΤΟΣΤΩΝ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΣΤΟ  ΚΟΝΤΑΡΙ-ΔΕΜΠΛΙ ΓΙΝΟΤΑΝ ΜΕ ΣΥΡΜΑΤΟΣΚΙΝΟ-ΝΤΙΖΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΜΠΑΝΑ ΠΟΥ ΕΠΕΡΝΕ ΚΙΝΗΣΗ ΜΕΣΩ ΙΜΑΝΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΙΝΗΤΗΡΑ.

ΚΙΣΣΑΜΟΣ 1897

Πλοία ξένων δυνάμεων στον κόλπο της Κισσάμου  δημιουργώντας τον ναυτικό αποκλεισμό της Κρήτης και  μετέπειτα για την  μεταφορά των Τούρκων του Καστελλιού στα Χανιά  και την εκδίωξη τους .

ΦΡΙΚΑΛΕΟΤΗΤΑ ΓΕΝΝΙΤΣΑΡΩΝ ΤΟ ΕΤΟΣ 1819

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΕΝΙΕΡΗΣ

 Κατά το έτος1818 ο Γάλλος πρόξενος στα Χανιά Λαρούζης διηγείτο στον ιατρό Ν. Ρενιέρη ότι οι πληροφορίες του Προξενείου ανεβίβαζαν το αριθμόν των τουρκευσάντων στην περιφέρειά του εντός οκτώ (8) ετών στο σεβαστό αριθμό των 2.811. Στον αριθμό αυτό δεν αναφέρονται γυναίκες παρά μόνο άνδρες και ιδίως στην επαρχία Σελίνου.Αναφέρει δε και το εξής περιστατικό ο ιατρός Ρενιέρης:
«Κατά το έτος1819 ασθενούντος του Λατίφ Πασά προσεκλήθην, όπως τον επισκεφθώ, είδον τότε έξωθι του Σεραγίου 3 γυναίκας και 1 ιερέα κλαίοντας, τους δε καβάσηδες του πασά εκδιώκοντας αυτούς. Επί τη ερωτήσει μου τι συμβαίνει οι καβάσηδες με αρπάζουν και με πετούν εντός του Σεραγίου, υβρίζοντάς με συνάμα ότι δεν είναι δουλειά μου και ότι διώχνουν αυτούς διότι δεν φεύγουν. Ανελθών εις το δωμάτιον του ασθενούς πασά ηρωτήθην παρά του διερμηνέως του, ιδόντος με κατατρομαγμένον τι έχω, αφού δε διηγήθην την προς εμέ συμπεριφοράν των καβάσηδων και εξήτασα τον ασθενή, ούτος διέταξε τον διερμηνέα να μου είπη: «Αυτοί οι άνθρωποι μου έφεραν αναφοράν λέγοντες ότι οι Κοτρόνηδες από τα Μεσόγεια επήγαν εις το χωρίον Αερινόν και αφού έσφαξαν δύο υιούς του παπά και τέσσερις αδελφούς των γυναικών, απήγαγαγον εις Μεσόγεια τρεις και με παρεκάλουν να τους σώσω. Έστειλα ανθρώπους και τους ευρήκα, αλλά μου ζητούν (οι γενίτσαροι εννοείται) 3 χιλιάδες γρόσια να μου τους στείλουν! Να σου πω όμως Δεττοράκι,είχαν και δίκαιον, διότι οι Κοτρόνηδες είχαν ένα σκύλο καλόν και εβεβαιώθησαν ότι τον έκλεψαν οι Αερινιώτες και άμα ανεκαλύφθηκαν τον εσκότωσαν. Βλέπεις, μου λέγει τουρκιστί τότε ο πασάς ο ίδιος, πως καμιά φορά δεν πταίουν οι Τούρκοι; Έφριξα ακούσας τας κρίσεις του εξοχωτάτου και ανεχώρησα. Η αξία ενός σκύλου ίση προς την ζωήν έξι ανθρώπων».

Περισσότερα για τον ιατρό Ν.Ρενιέρη εκ Παλαιών Ρουμάτων πατήστε ΕΔΩ

Μονή Γωνιάς...δεκαετία 1960

Gonia Monastery (Chania)....1960's
Μονή Οδηγητρίας Κυρίας Γωνιάς...δεκαετία 1960 
Δημήτρης Παπαδήμος
ELIA archives