ΠΑΛΑΙΙΚΑ ΚΤΙΣΜΑΤΑ. (ΑΡΧΟΝΤΙΚΑ)

ΠΟΤΑΜΙΔΑ ΚΙΣΣΑΜΟΥ.
1.ΚΡΥΦΟ ΣΚΟΛΕΙΟ.ΕΤΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ 1504
2.ΠΑΛΑΙΙΚΟ ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ

ΦΑΛΑΣΑΡΝΑ

Ίχνη της αρχαίας Φαλάσαρνας άρχισε σταδιακά να αποκαλύπτει η αρχαιολογική σκαπάνη από το 1986 μέχρι σήμερα. Η Φαλάσαρνα ήταν ανεξάρτητη πόλη με δικό της νόμισμα και σημαντικό λιμάνι, το μοναδικό στην Κρήτη, που άνθησε τους 4ο και 3ο αιώνες π.Χ. Πήρε το όνομά της από τη νύμφη και τοπική ηρωίδα Φαλασάρνη. Το οχυρωμένο κλειστό λιμάνι της συνετέλεσε στο σπουδαίο ρόλο της πόλης στο θαλάσσιο εμπόριο. Σήμερα οι εγκαταστάσεις αυτού του λιμανιού βρίσκονται στη στεριά, μετά τη γεωλογική ανύψωση της ακτής από 6 μέχρι 9 μέτρα, πιθανόν το 365 π.Χ. Οι αρχαιολόγοι υποστηρίζουν ότι ήταν πειρατικό ορμητήριο το οποίο κατέστρεψαν οι Ρωμαίοι στα μέσα του 1ου αι. π.Χ. και σφράγισαν την είσοδο του λιμανιού. Σήμερα μπορεί να δει κάποιος δύο από τους τέσσερις οχυρωματικούς πύργους του λιμανιού, καθώς και τα ερείπια της Ακρόπολης της Φαλάσαρνας στην κορυφή του ακρωτηρίου Γραμβούσα, επίσης μέρος του νεκροταφείου των αρχαϊκών χρόνων ανατολικά του λιμανιού. Εκεί βρίσκεται και ο γνωστός "θρόνος" της Φαλάσαρνας, βήμα για τους ομιλητές της εποχής.

ΧΡΥΣΟΣΚΑΛΙΤΙΣΣΑ

Υπάρχουν πολλές εκδοχές για την προέλευση του ονόματος της μονής. Κάποιοι λένε ότι μια μέρα ένα παιδί που έπαιζε στον περίβολο γκρεμίστηκε και έπεσε στο έδαφος. Η μητέρα του μόλις το άκουσε παρακάλεσε την Παναγία να της έχει το παιδί καλά και εκείνη θα έφτιαχνε ένα χρυσό σκαλί στο μοναστήρι. Άλλοι υποστηρίζουν πως υπήρχε πράγματι ένα χρυσό σκαλί, όταν το μοναστήρι ήταν πολύ πλούσιο και άλλοι πως κάτω από ένα κανονικό, πέτρινο σκαλί, έκρυψαν οι μοναχοί κειμήλια και χρυσαφικά για να τα προφυλάξουν από τους Τούρκους. Σε βενετικά έγγραφα πάντως αναφέρεται και με άλλα ονόματα, μεταξύ των οποίων και Βουνοσκαλίτισσα, προφανώς επειδή η μονή βρίσκεται σκαρφαλωμένη σε βράχο που εξέχει. Στο μοναστήρι γίνεται λαϊκό προσκύνημα στη θαυματουργή, όπως τη θεωρούν, εικόνα της Παναγίας, ένα παμπάλαιο, σκουρόχρωμο εικόνισμα παλαιοχριστιανικής τεχνοτροπίας που -λένε- βρέθηκε με θαυματουργό τρόπο. Με... θαυματουργή επιμονή το εικόνισμα επέστρεφε στον βράχο κάθε φορά που οι μοναχοί το μετέφεραν για να χτίσουν μεγαλύτερο μοναστήρι σε επίπεδο έδαφος. Έτσι, τα σχέδιά τους δεν υλοποιήθηκαν ποτέ και νέοι θρύλοι γεννήθηκαν: το 1824, οπότε συντελέστηκε η σφαγή στο Ελαφονήσι, όταν τα πρωτοπαλίκαρα του Χουσεΐν Μπέη έφτασαν στη Χρυσοσκαλίτισσα με άγριες διαθέσεις και άρχισαν να ανεβαίνουν τα σκαλιά της μονής, ένα σμήνος από άγριες μέλισσες ξεχύθηκε από τον βράχο και τους επιτέθηκε με τέτοια οργή, ώστε τους ανάγκασε να οπισθοχωρήσουν, σώζοντας το μοναστήρι.

Στο παρεκλήσι της μονής υπάρχει ο τάφος του Καντονολέωντα η Λυσσογιώργη.

Μανώλης Καρεφυλλάκης (Καρεφυλλομανώλης) :

Από τους πιο ονομαστούς καλλιτέχνες ο Καρεφυλλομανώλης. Δεξιοτεχνικό παίξιμο και γνήσια κισσαμίτικη φωνή. Καταγόταν από τα Μεσόγεια και στην ακμή του συνεργάστηκε με τα κορυφαία ονόματα του βιολιού, με τον Ν.Χάρχαλη, τον Γ.Μαριάνο, τον Ευθ.Λυραντωνάκη, τον Μαν.Μυλωνάκη, τον Μιχ.Κουνέλη, τον Ναύτη, τον Φοβογιώργη, τον Δημ.Χριστοφοράκη, τον Γιαννενή κι άλλους πολλούς. Περιζήτητος τόσο για το παίξιμο και την φωνή του, όσο και για τον λαμπρό χαρακτήρα του. Ο Καρεφυλλομανώλης άφησε ανεξίτηλη την σφραγίδα του στο κισσαμίτικο μουσικό στερέωμα με επάξιους συνεχιστές, τους απογόνους του. Την δεκαετία του ’90, λίγο μετά τον θάνατο του, κυκλοφόρησε σε δίσκο ένα αξιόλογο αφιέρωμα σ’αυτόν, από τον εγγονό του και μουσικό ερευνητή, Χαρ.Ανουσσάκη.

Μιχάλης Πολυχρονάκης:

Από την μουσική οικογένεια των Πολυχρονάκηδων, γεννήθηκε στα Τοπόλια Κισσάμου και με το λαγούτο του άφησε εποχή. Πρίμο παίξιμο και λεβέντικο τραγούδι, ηχογράφησε και δίσκους. Δίδαξε την τέχνη του λαγούτου σε πολλά νέα παιδιά και σήμερα απολαμβάνει τους καρπούς της πολυετούς μουσικής του καριέρας.

ΔΕΙΤΕ ΒΙΝΤΕΑΚΙ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ

ΧΩΡΙΣ ΣΧΟΛΙΑ

Ο ΜΙΣΕΜΟΣ ΤΟΥ ΛΥΡΑΡΗ ΚΟΛΙΑΚΟΥΔΗ ΝΙΚΟΥ

Χθές, 16 Δεκέμβρη το πρωί, άφησε τον κόσμο αυτο ο λυράρης Νίκος Κολιακούδης (Κολιακουδάκης) σε ηλικία 78 χρόνων. Είχε για χρόνια μια ασθένεια στο αίμα. Η κηδεία του έγινε στις 11 το πρωι στη Λικοτιναρά, Αποκορώνου.
Ο Κολιακούδης ξεκίνησε στη δεκαετία του 1950 και μάλιστα ηχογράφησε το 1958 στη HMV τρία τραγούδια, τον Λικοτιναριανό Συρτο, τον Κεφαλιανό και τον Καϊνιανό Συρτό, αφιερωμένα στα τρία μεγάλα και ένδοξα χωριά του Αποκόρωνα, Κεφαλά, Κάϊνα και Λικοτιναρά, τόπο καταγωγής του.
Για μια μεγάλη περίοδο ο Κολιακούδης απετέλεσε τον καλύτερο λυράρη της περιοχής του Αποκόρωνα και των Χανίων ακόμα και άφησε εποχή με το γλυκό παίξιμο του στη λύρα, το τραγούδι και τις συνθέσεις του, παραδεκτός απο όλους τους καλλιτέχνες μάλιστα συνεργάστηκε με πολλους καλους λαγουτιέρηδες !! Στον Αποκόρωνα τότε έπαιζαν ο Γιάννης ο Σεργάκης, ο Μιχάλης Μπακατσάκης (πατέρας) ενω ο Πλακιανός, η Ασπασία και ο Τζιμάκης έπαιζαν ακόμα και αργότερα ο Γιώργης ο Γαλάνης και ο Μανώλης ο Κρασσαδάκης αδερφός του γνωστου λαουτιέρη Παντελή.
Αργότερα έκανε επιτυχία με τα καλαμπουρτζίδικα τραγούδια του, που αυτος και μερικοί άλλοι καλλιτέχνες καθιέρωσαν, γύρω στα τέλη της δεκαετίας του '60 αρχες του '70 (Τζαγκαράκης, Μεγαλούδης κ.α.) δίνοντας τη συνέχεια σε κάποια σκωπτικά του Μουντάκη της περιόδου 1958-'65. Γύρω στο 1975 ο Νίκος Κολιακούδης άνοιξε μαγαζί στην οδο Αποκορώνου στα Χανιά, με δίσκους, κασσέτες, μουσικά όργανα, χορδες κλπ και το διατήρησε γύρω στα 15 χρόνια.


Ο γιός του Δημήτρης είχε μεγάλη έφεση στη μουσική και ασχολήθηκε κυρίως με την κιθάρα, αν και παίζει λύρα και λαούτο πολυ καλα !! Επι μία δεκαετία έπαιξε με τους Κατσαμάδες, τους Αλεφαντινούς και με τα μεγαλύτερα ονόματα της κρητικής μουσικής. Αργότερα ανέβηκε στην Αθήνα και έπαιξε σε λαϊκά μαγαζιά, μεταξύ των οποίων με την Αννα Βίσση. Οι ανησυχίες του όμως ήταν τέτοιες που αφου πήρε μαθήματα απο τον Αχιλλέα Περσίδη που ζούσε κάποτε στα Χανιά και τον Ross Daly, παρακολούθησε μαθήματα τζαζ κιθάρας και θεωρίας απο τον μεγάλο κιθαρίστα Βασίλη Ρακόπουλο. Σήμερα είναι ένας αναγνωρισμένος κιθαρίστας σε πανελλήνια κλίμακα, με jazz-fusiion και έθνικ προσανατολισμό και δραστηριοποιείταα με διάφορα σχήματα σε συναυλίες στην Κρήτη και στην Αθήνα ενω κατοικεί μόνιμα στον Αποκόρωνα με την οικογένεια του. Εχει σελίδα το myspace όπου μπορείτε να ακούσετε μια εντυπωσιακή σύνθεση του.


Με το δισκογραφικό έργο του Νίκου Κολιακούδη θα ασχοληθούμε σε μελλοντική ανάρτηση. Οι τελευταίες του δισκογραφικές δουλειές, ήταν στη δεκαετία του '90 με το λαγουθιέρη και τραγουδιστή Γιάννη Κατάκη σε δικα του τραγούδια και λίγα χρόνια αργότερα με τον επίσης λαγουθιέρη Κυριάκο Σταυριανουδάκη.
Δεν είναι δυο μήνες που χάσαμε το λεβέντη απο την Κάϊνα, κιθαρίστα και επιχειρηματία Στέλιο Μαυροματάκη σε νέα ηλικία, χάνουμε τώρα και το θρύλο Νίκο Κολιακούδη που γλέντησε τόσες γενιές με την όμοφη λύρα ντου, ας είναι ελαφρό το χώμα τ'Αποκόρωνα που τονε σκέπασε !!!



Αναρτήθηκε απο REBET CAFE
ΔΕΙΤΕ ΒΙΝΤΕΑΚΙ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ

Στέλιος Λαϊνάκης

-->

Από την περασμένη γενιά λαγουτιέρηδων και ο Στέλιος Λαϊνάκης. Γεννημένος στον Λαρδά Κισσάμου, εγγονός του παλαιού βιολιστή Νικόλαου Λαϊνάκη, άκμασε και διέπρεψε στο λαγούτο από την δεκαετία του ’50 και μετά. Συνεργάστηκε με πολλούς βιολιστές, όπως ο Δημ.Χριστοφοράκης, ο Ναύτης, ο Μιχ.Κουνέλης, ο Μαύρος κ.α. Σημαντικό του στοιχείο επίσης, η δυνατή και γνήσια κισσαμίτικη φωνή του. Διετέλεσε και δάσκαλος λαγούτο στο ωδείο Κισσάμου. Σήμερα, συνεργάζεται και βοηθάει τα νέα παιδιά στο ξεκίνημα τους.

Μανώλης Καρτσωνάκης (Καρτσώνης)

Βετεράνος σήμερα του λαγούτου, ο Μανώλης Καρτσώνης έχει συνδέσει το όνομα του με το θρυλικό δίδυμο Κουνέλης – Καρτσώνης. Με ρίζες από την Πολυρρήνια, μεγαλωμένος στα Καρφιανά, ο Μανώλης Καρτσώνης διέπρεψε, γαλούχησε και δίδαξε το λαγούτο. Ο ίδιος, μεγαλωμένος με τους ήχους του Λέφα, του Κουτσουρέλη και του Σγουρομάλλη, έλαμψε στο κρητικό μουσικό πάνθεον ως ένας γνήσιος εκφραστής των μουσικών μοτίβων της δυτικής Κρήτης. Μαζί με τον αδελφό του, τον αείμνηστο βάρδο Βασίλη Καρτσωνάκη, τον Γρηγόρη Μαθιουδάκη και τον Μιχάλη Κουνέλη, ήταν η «πρεπειά» της Κισσάμου τις δεκαετίες ’60 – ’70 – ’80. Επίσης, βοήθησε πολλούς νέους βιολιστές και λαγουτιέρηδες στο ξεκίνημα της καριέρας τους.

ΔΕΙΤΕ ΒΙΝΤΕΑΚΙ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ

ΘΙΑΜΠΟΛΙ (ΚΡΗΤΙΚΗ ΦΛΟΓΕΡΑ)

ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΓΝΗΣΙΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΟΡΓΑΝΟ

Το θιαμπόλι είναι βοσκίστικο όργανο. Γίνεται από χοντρό καλάμι πού 'χει στη μια μεριά κόντυλο. Από κει που του φυσούν και παίζει είναι καλάμι κομμένο ξυράφτικα (λοξά) και είναι στουμπωμένο με πείρο από σφάκα. Ο πείρος ταιριάζει καλά, και μόνο από την άκρα τση κοπής έχει μια πελεκιά κι αφήνει διάστεμα να μπαίνει η αναπνιά μέσα στο καλάμι. Ισα ποκάτω στη στενή αυτή τρύπα είναι ανοιγμένη στο καλάμι τρύπα τετράγωνη, πού 'χει το κάτω χείλι τση κοφτερά ξυσμένο, για να σφυρίζη ή φυσά περνώντας από κει. Από κει και κάτω έχει 5 τρύπες στρογγυλές το καλάμι και μια από πίσω που τη φράζει ο δάχτυλος τση δεξιάς χέρας. Και στον κόντυλο κάτω είναι μια μικρή τρύπα καμωμένη με το σουβλί. Το θιαμπόλι βγάνει σκοπό γλυκιό και λυπητερό και το παίζουν οι βοσκοί κατά τα βραδιάσματα, ώρα που γη και ουρανός γρινιάζουν".

ΔΕΙΤΕ ΒΙΝΤΕΑΚΙ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ

ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΙ ΧΟΡΟΙ.(ΡΟΔΟ-ΣΤΑΥΡΩΤΟΣ)

Ρόδο: Σύμφωνα με μαρτυρίες εμφανίστηκε στις Λουσακιές αρχές του περασμένου αιώνα. Την περίοδο του μεσοπολέμου και κυρίως μετά τον πόλεμο 1945-1960 γνώρισε μεγάλη δόξα. Ξεχάστηκε μετά για αρκετά χρόνια μέχρι το1995 όταν με πρωτοβουλίες του Πολιτιστικού Συλλόγου Λουσακιών ήρθε στην επικαιρότητα.

Σταυρωτός: Χορός που εμφανίστηκε μαζί με το Ρόδο στην περιοχή Πολυρρηνίας Λουσακιών. Χορευότανε προς το τέλος του γλεντιού και έδινε την ευκαιρία στους ερωτευμένους να συναντηθούνε, να χορέψουν με την κοπελιά που ποθούσαν.

Ρόδο και Σταυρωτός έδιναν ποικιλία στα γλέντια της εποχής, κρατούσαν το κέφι ζωντανό έμπαζαν και τη γυναίκα στην παρέα που είχε λίγες ευκαιρίες τότε. Το όνομά του το πήρε από το μαντήλι που κρατούν σε σχήμα σταυρού οι κοπελιές στη μέση του χορού.
.

Εμείς στο πείσμα τσ’ εποχής, τον τόπο μας πονούμε
τα ζάλα της παράδοσης μ’ ευλάβεια ΄κλουθούμε.

ΔΕΙΤΕ ΒΙΝΤΕΑΚΙΑ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ ΚΑΙ ΕΔΩ